Ses Sistemleri Tarihi Bölüm 2 Müzik Savaşları (Sound Clash) ve Dubplate Kültürü
Ses Sistemleri Tarihi (Bölüm 2): Müzik Savaşları (Sound Clash) ve Dubplate Kültürü
İlk bölümümüzde, ses sistemlerinin Jamaika sokaklarından çıkıp İngiltere’yi nasıl kasıp kavurduğunu incelemiş; bu kültürün kent müziği üzerindeki ilk ayak izlerine bakmıştık. Bu eşsiz tarihin en rekabetçi, en yüksek sesli ve günümüz etkinlik teknolojilerini en çok etkileyen dönüm noktası ise şüphesiz “Sound Clash” yani Ses Savaşlarıdır.
Müziğin en elektrikli rekabet biçimi olan Sound Clash, basit bir müzik çalma yarışması değildir; devasa hoparlör kulelerinin, teknik dehanın ve doğru ses mühendisliğinin sokağa yansıdığı bir güç podyumudur. Peki, bu ses savaşları nasıl doğdu ve bugünkü profesyonel ses dünyasını nasıl şekillendirdi?
Sound Clash Nedir? Sokakların Hakimi Kim?
Kökeni 1950’lerin sonlarında Jamaika’nın Kingston gettolarına dayanan Sound Clash kültürü; reggae ve dancehall müzik türlerinden bile daha eski bir geçmişe sahiptir. Her şey, rakip ses sistemlerinin (sound systems) devasa hoparlör kulelerini, pikaplarını ve mikrofonlarını sokağa karşılıklı olarak kurmasıyla başladı.
Tek bir nihai amaç vardı: Rakip ses sisteminden daha yüksek, daha temiz ses çıkarmak ve onu kelimenin tam anlamıyla bastırmak (outblast).
Sokakları dolduran kalabalıklar, ses sistemlerini şu üç kritere göre acımasızca yargılardı:
- Çalınan plakların kalitesi ve nadirliği.
- Fiziksel olarak hoparlör kulelerinin ve ses duvarının ne kadar ihtişamlı göründüğü.
- Müziğin ne kadar yüksek, bozulmadan (distorsiyonsuz) ve güçlü çıkabildiği.
“Forward” Almak: Kalabalığın En Yüksek Onayı
Bir Sound Clash sırasında kalabalığın beğenisini kazanmak kolay değildi. Eğer seyirci çalınan şarkıyı ve ses sisteminin performansını beğenirse buna “Forward” adı verilen coşkulu bir onay verirdi. Bu onay; duvarları yumruklamaktan, çılgınca ıslık çalmaktan, hatta alanı meşalelerle ateşlemeye kadar varan devasa bir enerji patlamasıydı.
1952 yılında Tom Wong tarafından kurulan Tom the Great Sebastian ile Count Nick arasındaki ilk tarihi savaşla başlayan bu akım, zamanla ses mühendisliği ve sahne performansının sınırlarını zorladı. Kurulan sistemlerin gücü arttıkça, rekabet de büyüdü. O dönemlerde sistemlerin başında duran ve doğru frekansları, en iyi plakları seçen Selector’lar (Seçiciler), ses dünyasındaki dehaları sayesinde zamanla birer dünya yıldızına dönüştüler.
Kuralları Değiştiren Gizli Silah: “Dubplate”
Sound Clash sahnelerinde rakiplerin sistemlerini teknik olarak küçümsemek işin doğasında vardı. Ancak savaşı kazanmanın asıl yolu 1980’lerde ortaya çıkan gizli bir silahtı: Dubplate.
Dubplate; popüler sanatçıların sadece o ses sistemine özel olarak stüdyoda seslendirdiği, rakip sistemin adını geçirerek onunla dalga geçen özel remiksler ve özel kayıtlardı. Bass Odyssey ve Killamanjaro gibi dönemin efsane ses sistemleri bu özel plakları, kusursuz akort edilmiş hoparlör kulelerinde patlatarak rakiplerini tek hamlede elerdi. Eğer güçlü bir ses kurulumunuz ve zengin bir dubplate koleksiyonunuz yoksa, o ses savaşından galip çıkmanız imkansızdı.
Jamaika Sokaklarından Küresel Festivallere
Jamaika’nın bu rekabetçi ses kültürü 1960’lardan itibaren göçmenlerle birlikte İngiltere, Japonya, İsveç ve Almanya gibi ülkelere yayıldı. Hatta New York hip-hop kültürünün kurucusu kabul edilen DJ Kool Herc, doğup büyüdüğü Jamaika’daki bu ses savaşı kültüründen etkilenerek Bronx’taki ilk partilerine devasa ses sistemleri kurdu ve modern rap müziğin temelini attı.
Bugün dünya genelinde düzenlenen devasa müzik festivallerindeki devasa ses duvarlarından, sahne arkasındaki teknik rekabete kadar her şey köklerini bu sokak savaşlarından alıyor.
Etkinliğiniz İçin Doğru Ses Gücü ve Profesyonel Kurulum
Tarihteki ses savaşlarında olduğu gibi, bugün de bir organizasyonun, düğünün, konserin veya kurumsal etkinliğin unutulmaz olmasının sırrı sesin gücü, berraklığı ve hoparlörlerin mekana göre doğru konumlandırılmasıdır. Kalitesiz ve yetersiz bir ses sistemi, en iyi müzikleri çalsanız bile davetlilerin etkinlikten keyif almasını engeller. Misafirlerinizin müziği ve bası moleküllerine kadar hissetmesini sağlamak, doğru ekipman ve profesyonel bir kurulum refleksidir.
Siz de organizasyonlarınızda kusursuz, güçlü ve berrak bir ses deneyimi sunarak konuklarınıza unutulmaz anlar yaşatmak istiyorsanız, son teknoloji ekipman listemizi incelemek için Ses Sistemi Kiralama sayfamızı ziyaret edebilir, etkinliğinize en uygun çözümler için profesyonel ekibimizle hemen iletişime geçebilirsiniz.
About the author : Sesadmin
